Podotherapie

Wat betekent het woord podotherapie?
Podos is het Griekse woord voor voet. Podotherapie is voettherapie.

Wie is je behandelaar bij podotherapie?
Je behandelaar is de podotherapeut. Deze behandelt je lichamelijke klachten in de lager gelegen delen van je lichaam. Het gaat hierbij vaak om problemen in je voeten, maar ook om problemen in je knieën, heupen of lage rug.

Wat is het verschil tussen podotherapie en podologie?
• In Nederland is podotherapie sinds 1982 erkend als paramedisch beroep. Paramedisch wil zeggen dat je als podotherapeut op verwijzing van een arts of specialist werkt. De titel ‘podotherapeut’ mag alleen gebruikt worden als je hiervoor een wettelijk erkende hbo-opleiding hebt afgerond. Als podotherapeut sta je ingeschreven in het Kwaliteitsregister Paramedici en bent ook lid van de Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten (NVvP).
• Bij podologie is de titel podoloog onbeschermd. Iedereen mag zich dus podoloog noemen. De podologen hebben een landelijke organisatie Stichting Loop. Daar kunnen ze zich inschrijven, als ze aan bepaalde eisen voldoen. De podoloog meet bijvoorbeeld ortheses en steunzolen aan. Er worden geen voetbehandelingen aan nagels en huid uitgevoerd.

Wie is de behandelaar bij voetklachten bij reuma?
• Een medisch pedicure knipt nagels, behandelt eeltvorming, likdoorns, wratten en ingegroeide nagels en verzorgt kloven. Deze kunnen ontstaan door een verkeerde drukverdeling onder je voeten of door niet goed zittende schoenen. Een pedicure met de aantekening Reumatische Voet is gespecialiseerd in het behandelen van voeten van mensen met reuma en werkt vaak nauw samen met een podotherapeut.
• Een podotherapeut is de specialist op het gebied van je voet en alle klachten, die daaruit voortkomen. Het gaat hierbij vaak om problemen in je voeten, maar ook om problemen in je knieën, heupen of lage rug. Bij reuma ontstaan vaak voetproblemen en het is belangrijk dat je je voeten goed kan blijven gebruiken bij staan en lopen. De podotherapeut bespreekt je voetklachten met je, onderzoekt je voeten en je loopfunctie en maakt een behandelplan. Het doel is je voetklachten te verminderen waardoor je beter gaat staan en lopen.
• Een orthopedisch schoenmaker maakt schoenen precies op maat voor jouw voeten. Je kunt er ook terecht voor aanpassingen aan je schoenen. Het doel is dat je met zo min mogelijk pijn kunt lopen en staan. Op maat gemaakte schoenen kunnen een oplossing zijn als gewone schoenen (confectieschoenen) je voeten pijn doen of onvoldoende steun geven bij het lopen.
• Een orthopedisch chirurg is gespecialiseerd in het verhelpen van klachten aan je botten, spieren, pezen en gewrichten. Hiervoor heeft de orthopedisch chirurg verschillende technieken, zoals het schoonmaken van een gewricht, verwijderen van loszittende stukjes bot in het gewricht, vastzetten van een gewricht of aanbrengen van een prothese (kunstgewricht).

Waarom is een podotherapeut belangrijk bij reuma?
• Een podotherapeut kijkt naar de werking van de verschillende delen in je onderlichaam.
Heb je reuma, dan zijn de belangrijkste klachten pijn, stijfheid, moeite met bewegen en vermoeidheid. Als gevolg van je reuma kun je gezwollen gewrichten krijgen, waardoor je schoenen niet meer goed passen. Ook kunnen er als gevolg van je reuma vergroeiingen ontstaan in bijvoorbeeld je voeten, tenen en enkels. Hierdoor krijg je pijnklachten aan de gewrichten, spieren, pezen en zenuwbanen. Ook kunnen er pijnlijke drukplekken zoals eelt, likdoorns en zelfs wondjes ontstaan in de voeten. Als gevolg van vergroeiingen kunnen je tenen scheef groeien of over elkaar heen groeien. Als je bepaalde medicijnen gebruikt, kan je huid dunner worden of krijg je wondjes, die sneller ontsteken.
Volledige genezing van je voetklachten door de reuma is niet mogelijk, maar een vermindering van de klachten vaak wel. Een betere drukverdeling in de voet en een verbeterde functie van je voet kunnen de ongemakken van een reumatische voet verminderen. Ook is het belangrijk om een goed schoenadvies te krijgen om het risico van drukplekken en wondjes te voorkomen.
• De podotherapeut behandelt ook de klachten, die ontstaan bij diabetes (suikerziekte). Je kunt naast je reuma ook diabetes krijgen. Hierdoor heb je kans op een verminderde doorbloeding van en naar de voeten. Minder toevoer van zuurstof en voedingsstoffen naar je voet, betekent meer kans op wondjes. Je huid gaat sneller kapot en geneest langzamer of zelfs niet. Een andere complicatie die zich kan voordoen, is beschadiging van de zenuwen. Hierdoor wordt het gevoel in je voeten minder. Irritaties en pijnprikkels worden minder snel of helemaal niet meer opgemerkt.
Bij verlies van het oppervlakkige gevoel of bij vaatlijden in combinatie met reuma is het daarom belangrijk om preventief je voeten te laten controleren op overdruk plekken, zodat je geen wondjes oploopt. Hiermee wordt een amputatie voorkomen.

Hoe verloopt een podotherapeutisch onderzoek?
Intakegesprek
Je bespreekt de pijnklachten, die je nu hebt en je pijnklachten uit het verleden.

Onderzoek
– De podotherapeut controleert je voeten – enkels – onderbenen – knieën – bovenbenen – heup – bekken en onderrug op eventuele standsafwijkingen. Dit wordt gedaan vanuit de achterzijde, de zijkanten en de voorzijde van je lichaam. Ook je huid en de teennagels worden gecontroleerd.
– Daarna volgt een drukmeting, waarbij je op een drukmeetplaat gaat staan. Hierin zitten sensoren, die de drukverdeling onder je voeten meten.
– Tijdens het functieonderzoek wordt er gekeken naar de beweeglijkheid van je gewrichten in zowel voeten, knieën, heup en rug. Dit gebeurt zowel actief (je beweegt) als passief (de podotherapeut beweegt je gewrichten). Er worden eventueel aanvullende testen en weerstandstesten van spieren gedaan om bepaalde zaken aan te tonen of uit te sluiten.
– Bij palpatie gaat de podotherapeut met de vingers na welke structuren zijn aangedaan bij de botten, gewrichten, spieren, pezen en zenuwen.
– Bij de loopanalyse wordt met behulp van een camera gekeken naar hoe je loopt en/of rent en de afwikkeling van de voet, knie, heup en rug.
– Meteen na de loopanalyse volgt de drukmeting, waarbij je lopend of rennend over de drukmeetplaat beweegt. Hierdoor is te zien hoe je de voeten neerzet tijdens het afwikkelen.
– De podotherapeut doet ook een schoeninspectie en kijkt naar: hielkap, loopzool, vetersluiting, teensprong, teenbox, buigpunt van de schoen, enz.

Diagnose
Als de podotherapeut alle verzamelde gegevens bij elkaar heeft, kan er een oorzaak-gevolg verband worden gelegd. Je hoort wat je klacht inhoudt, de oorzaak en de gevolgen hiervan en hoe je klacht het beste behandeld kan worden.

Behandelplan
Er wordt een behandelplan door de podotherapeut opgesteld, dat met jou wordt besproken en waarover je meebeslist. Erin staan de duur van de behandeling en het beoogde resultaat. Behandelingen kunnen bijvoorbeeld zijn:
Podotherapeutische inlegzolen. Bij pijnklachten aan je voet (bijvoorbeeld voorvoetklachten of platvoeten of holvoeten), knie of zelfs rug, kunnen inlegzolen ervoor zorgen, dat deze klachten verholpen worden. Inlegzolen helpen bijvoorbeeld ook likdoorns of overmatig eelt te voorkomen.
Nagelbeugels. Worden gebruikt bij ingegroeide nagels, als nagels dreigen in te groeien of bij tunnelvormige nagels. De beugel corrigeert de stand van de nagel.
Ortheses (teenstukjes). Een orthese is een hulpmiddel voor het beschermen van je tenen of om de stand van je tenen te verbeteren bij over elkaar liggende tenen of klauwtenen.
Medical taping. Medical taping is een tijdelijke behandeling bij overbelasting van spieren en pezen. De elastische tape wordt gebruikt bij blessures, maar ook voor vermindering van ontstekingen, vochtophopingen en bij houdingscorrecties.
Voetbehandelingen aan nagels en huid. Met een freestechniek of een scalpel kunnen bijvoorbeeld likdoorns of eelt worden weggehaald. Dit is belangrijk voor mensen met diabetes, reuma en vaatlijden.
Spierversterkende oefeningen en rekoefeningen.
Voorlichting en advies over schoenen. Of je de juiste bewegingen kunt maken tijdens het lopen, hangt voor een groot deel af van de schoenen die je dagelijks draagt.
Oefeningen voor thuis.

Controle afspraken
Tijdens deze afspraken wordt samen besproken of de behandelmethode werkt of dat het aangepast moet worden.

Tips
• Bekijk regelmatig je voeten om te zien of je geen wondjes, blaren, eelt of vergroeiingen hebt.
• Verwijder eelt en likdoorns niet zelf, maar ga naar de medisch pedicure of podotherapeut.
• Knip je voetnagels op tijd recht af (niet de hoekjes wegknippen) en knip ze vooral niet te kort.
• Kun je de voetnagels niet goed bijhouden, ga dan naar een medisch pedicure of podotherapeut.
• Was je voeten dagelijks met handwarm water en droog ze goed af, vooral ook tussen je tenen.
• Smeer je voeten dagelijks in met een crème of zalf.
• Gebruik geen crème of zalf tussen je tenen om de kans op wondjes door een weke huid te voorkomen.
• Voorkom druk en wrijving op je voeten door niet op blote voeten te lopen.
• Draag iedere dag goed ventilerende, schone wollen of katoenen sokken.
• Draag goed passende schoenen, altijd breed genoeg, hoog genoeg bij de neus en stevig genoeg, liefst van soepel leer en zonder drukkende stiksels.
• Draag schoenen met veters of klittenbandsluiting, die losser kunnen, als je voeten opzwellen.
• Koop je schoenen in de namiddag, als je voeten iets zijn opgezwollen. Zo voorkom je de aankoop van te smalle of knellende schoenen.
• Vraag je reumatoloog of reumaverpleegkundige bij je (controle)afspraak of er iets met je voeten aan de hand is of is veranderd.
• Spreek af, dat je voeten minstens een keer per jaar gecontroleerd worden.

Wordt podotherapie vergoed door de zorgverzekering?
Je kunt meestal zonder verwijzing van een huisarts naar een podotherapeut. Zie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/eerstelijnszorg/vraag-en-antwoord/wanneer-heb-ik-een-verwijsbrief-van-mijn-huisarts-nodig-en-wanneer-mag-hij-deze-weigeren
Maar het hangt van je zorgverzekeraar, je polis en je mogelijke aanvullende verzekering af of je deze zorg (volledig) vergoed krijgt. Met vragen hierover kun je terecht bij je zorgverzekeraar!

Aanvullende zorgverzekering
Podotherapie bij bijvoorbeeld reuma wordt vergoed vanuit de aanvullende zorgverzekering, dus niet vanuit het basispakket. Afhankelijk van je aanvullende verzekeringspakket worden de kosten geheel of gedeeltelijk vergoed. Het complete vergoedingenoverzicht vind je op https://www.podotherapie.nl/vergoedingen/ van de Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten (NVvP).
Let op: sommige zorgverzekeraars hebben een totaalbedrag voor voetzorg opgenomen. Vanuit dit bedrag moeten ook andere voetbehandelingen, zoals die van de (medisch) pedicure, vergoed worden.

Eigen risico
Voor de volgende zorg uit het basispakket betaal je bijvoorbeeld geen eigen risico, namelijk bepaalde zorg bij een aantal chronische ziekten (diabetes mellitus type 2, COPD en CVR). Bij de behandeling van deze ziekten zijn verschillende zorgverleners betrokken. Bij diabetes zijn dat bijvoorbeeld je huisarts, diëtist, podotherapeut, apotheker, oogarts en fysiotherapeut. Dit heet ketenzorg. Zie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zorgverzekering/vraag-en-antwoord/eigen-risico-zorgverzekering
Zie ook: https://www.zorgwijzer.nl/faq/eigen-risico
De zorgverzekeraar kan ook bepaalde zorgaanbieders, zorgprogramma’s, medicijnen en hulpmiddelen uitsluiten van het eigen risico.

Vergoeding voor podotherapie bij diabetes vanuit de basisverzekering
Als je diabetes hebt (ook naast je reuma), wordt podotherapie onder bepaalde voorwaarden wel vergoed vanuit de basisverzekering. Dat is als je zorgprofiel 2 of hoger hebt. Dan worden de medisch noodzakelijke consulten bij de podotherapeut, in verband met de diabetische voetproblemen, rechtstreeks vergoed vanuit de basisverzekering.
Bij de vergoeding voor diabetes wordt ook geen aanspraak gemaakt op je eigen risico.

Informatie over podotherapie vind je bijvoorbeeld op: https://rondompodotherapeuten.nl/

Help mee