Patientdeelname in ethische adviescommissies

Een elektrode in het hoofd of een pomp in de darm, zou u als proefpersoon a-select willen worden ingedeeld voor een van beide operaties? Een half jaar lang, 1 dag per week aanwezig zijn in het ziekenhuis voor deelname aan een klinische trial rondom een nieuwe behandeling. Is dit te veel gevraagd van een patiënt? Dit zijn vragen waar een medisch ethische toetsingscommissie zich over buigt bij het beoordelen van een voorstel voor een klinische trial. Steeds vaker klinken er geluiden dat ook ervaringsdeskundigen zouden moeten deelnemen aan deze ethische commissies. De vraag is echter hoe?

Handleiding voor Participatie
Daarom organiseerde EUPATI (the European Patients Academy) op maandag 29 mei een webinar over patiëntparticipatie in medische ethische toetsingscommissies voor mensgebonden onderzoek. Aanleiding vormde het handboek dat EUPATI speciaal heeft ontwikkeld om patiëntparticipatie in ethische commissies zo veel mogelijk te faciliteren.

Betrokkenheid in totale traject
Het handboek benadrukt dat het belangrijk is de ervaringsdeskundige te betrekken in het gehele traject van klinische trials, niet alleen tijdens de ethische beoordeling van een trialaanvraag.

Het betreft betrokkenheid in:

  • Conceptfase (beoordelen relevantie onderzoeksvraag/-doelstelling)
  • Ontwerpfase (hoeveelheid, belasting van-, begeleiding van-, informatie aan proefpersonen)
  • Ethische Review fase (baten/lasten afweging proefpersonen, leesbaarheid informed consent)
  • Afrondingsfase (leesbare informatie over resultaten uit de klinische trial voor patiënten)

Aanbevelingen
Daarnaast geeft het handboek een aantal praktische aanbevelingen voor deelname van patiëntvertegenwoordigers aan een ethische adviescommissie:

  • Volledige Deelname:
    Ervaringdeskundigen, patient-advocates en patiëntenorganisaties die voldoende kennis hebben over het leven met een aandoening zouden bij voorkeur als volledig lid moeten worden opgenomen in een ethische toetsingscommissie.
  • Database van patiëntvertegenwoordigers:
    Er zou (bij voorkeur een commissie overstijgende) database aangelegd moeten worden van patiëntvertegenwoordigers die deel kunnen nemen aan ethische toetsingscommissies.
  • Overeenkomst deelname:
    Een getekende overeenkomst tussen patiëntvertegenwoordiger en de ethische commissie voorafgaand aan deelname is van belang voor duidelijkheid over de aard van de samenwerking.
  • Transparantie:
    Patiëntvertegenwoordigers moeten voorafgaand aan deelname aan een commissie een lijst opstellen van organisaties waar zij (vrijwillig of betaald) bij betrokken zijn, om zo duidelijkheid te krijgen over eventuele punten van belangenverstrengeling.
  • Ondersteuning vanuit patiëntenorganisaties:
    Patiëntenorganisaties moeten hun eigen netwerk van patiëntvertegenwoordigers samenstellen, bestaande uit mensen die capabel zijn om deel te nemen aan ethische commissies. Deze mensen moeten vanuit de patiëntenorganisaties alle informatie kunnen inlezen/inzien m.b.t. de inhoud van een aandoening, behandelopties en kwaliteit van leven gegevens. Zo zijn deze ervaringsdeskundigen goed onderbouwd.
  • Platform:
    Patiëntenorganisaties moeten een platform faciliteren waarop patiëntvertegenwoordigers die deelnemen aan verschillende ethische commissies hun ervaringen kunnen delen. Dit vergroot het leervermogen en voorkomt dezelfde valkuilen.
  • Informatie en Training:
    Patiëntvertegenwoordigers die deelnemen aan ethische commissies moeten voorafgaand alle benodigde informatie ontvangen over de betreffende trail aanvraag, bij voorkeur in begrijpelijke taal. Ook moeten zij training ontvangen over wat er van hen wordt verwacht tijdens hun commissie deelname. Het recht op deelname aan een training moet onafhankelijk zijn van het full- of parttime deelnemen van een patiëntvertegenwoordiger aan een ethische commissie.
  • Compensatie:
    Patiëntvertegenwoordigers die deelnemen aan een ethische commissie moeten voldoende gecompenseerd worden voor hun deelname. Dit betreft niet alleen de reis en verblijfskosten maar ook een vergoeding voor de hoeveelheid tijd dat zij bezig zijn met hun commissiewerk.

Bent u geïnteresseerd in het totale handboek?
Deze kunt u hier downloaden.

Comments are closed.