Medicijn – therapietrouw

Wat is therapietrouw?

Vaak gaat therapietrouw over je medicijnen, maar het kan ook gaan over een dieet, dat je moet volgen of een verandering van je levensstijl. Bij therapietrouw houdt je je aan de gemaakte afspraken met je dokter bij de behandeling van je ziekte. Je neemt bij therapietrouw je medicijn elke dag op de afgesproken tijd en in de afgesproken hoeveelheid in. Het zorgt ervoor, dat je medicijn beter aanslaat en werkt in je lichaam.
Is het erg als je je medicijn een keertje vergeet in te nemen of inneemt op onregelmatige tijden? Ja, want dan werkt je medicijn niet goed en kun je last van bijwerkingen krijgen. Therapietrouw is dus ontzettend belangrijk bij medicijngebruik.

Waarom is therapietrouw belangrijk?

Een goede therapietrouw bij medicijnen is belangrijk. Als je therapietrouw bent, dan volg je de adviezen van je dokter of andere zorgverleners op. Je houdt je aan de gemaakte afspraak in de behandeling van je ziekte. Als je een een chronische ziekte hebt, dan zijn je medicijnen erg belangrijk. Om ervoor te zorgen dat medicijnen op de goede manier in je lichaam werken en daarnaast veilig zijn, is het belangrijk dat je ze op de goede manier gebruikt.
Helaas is het zo dat soms mensen hun medicijnen niet innemen, zoals zou moeten. En dat terwijl een goede therapietrouw je leven kan verlengen. De apothekersorganisatie KNMP deed onderzoek en daaruit kwam naar voren, dat één op de vier mensen, die langdurig medicijnen gebruikt, zich niet aan de afgesproken behandeling houdt.

Lage therapietrouw niet altijd bewust

Er zijn verschillende redenen voor een lage therapietrouw. Als je langdurig ziek bent, dan is het soms lastig om je goed aan de voorgeschreven behandeling te blijven houden.
Je vergeet weleens een medicijn in te nemen, neemt je medicijn soms te laat in, begrijpt de bijsluiter bij het medicijn niet goed, maakt een medicijnkuur niet af of je stopt met het innemen van je medicijn. Ook kun je angst voor de bijwerkingen van een medicijn hebben en onbewust medicijnen niet of verkeerd innemen, dan is misschien de voorlichting over het medicijn niet goed geweest. Misschien heb je ergens twijfels over de behandelingskeuze van je arts of haak je af vanwege de bijwerkingen bij het gebruik van het medicijn.
De uitkomst van je afweging bepaalt hoe en of je het medicijn uiteindelijk inneemt en of je dat op de juiste manier en tijd doet.

Therapieontrouw

Niet iedereen begrijpt even goed, waarom het belangrijk is om een behandelplan trouw te volgen. Een behandelschema van de dokter of de gebruiksaanwijzing bij een medicijn kan te ingewikkeld zijn. Als je gaat twijfelen over de noodzaak om je medicijn te slikken en je zorgen groeien, des te groter de kans is dat je het medicijn niet (goed) inneemt of gebruikt.
Soms slik je misschien je medicijnen niet meer of op ongeregelde tijden, omdat je bang bent dat de combinatie met je andere medicijnen gevaarlijk is of voor bijwerkingen zorgt. Deze therapie-ontrouw heeft weer effect op de behandeling van je ziekte, je gezondheid en op de werking van je medicijnen. Het effect van het medicijn is lager, je ziekte wordt niet goed behandeld en kan langer duren dan nodig. Je loopt kans, dat je gezondheid verslechtert en er nieuwe gezondheidsproblemen ontstaan.

Gevolgen therapieontrouw

Therapieontrouw kan grote gevolgen hebben voor jezelf en voor je ziekte. Je ziekteklachten kunnen verergeren als je je medicijn niet goed gebruikt. Ook kun je last krijgen van bijwerkingen. Jaarlijks worden duizenden mensen in het ziekenhuis opgenomen door verkeerd gebruik van medicijnen.
Therapieontrouw heeft dus ook gevolgen voor de zorgsector in de vorm van extra zorgkosten.

Hoe kan de therapietrouw verbeterd worden?

Voor een goede therapietrouw is het belangrijk, dat je achter het gebruik van je medicijn staat. Je moet vooraf samen met je dokter in gesprek gaan over je behandeling. Vervolgens beslis je samen met je dokter over de behandeling, die het beste bij je past. Om je daarbij te helpen, heeft ReumaZorg Nederland (RZN) praatkaarten gemaakt over medicijnen, groepen medicijnen en reuma. De praatkaart is een checklist, zodat je belangrijke vragen over je medicijn niet vergeet te stellen.
Soms begrijp je de bijsluiter bij een medicijn niet helemaal goed. Dan kan het helpen als je dokter of reumaverpleegkundige je uitleg geeft over hoe je het medicijn moet innemen. Het is gebleken, dat therapietrouw hierdoor verbetert. Bij het CBG-MEB (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) controleren ze de inhoud van de bijsluiter en of deze juist is. Omdat de tekst in de bijsluiter moeilijk te lezen en te begrijpen is, heeft het CBG-MEB een lijst met patiëntvriendelijke vertalingen voor de medische termen in de bijsluiter gemaakt. In deze lijst staat bijvoorbeeld: de ‘aanvangsdosis’ geeft aan met hoeveel pillen of injecties je aan het begin van de behandeling met het medicijn moet starten. Andere voorbeelden van patiëntvriendelijke termen zijn: ‘ontsteking’ voor ‘inflammatie’ en ‘blauwe plek’ voor ‘hematoom’. Je kunt deze lijst met patiëntvriendelijke vertalingen voor de medische termen gebruiken bij de bijsluiter van je medicijn, zodat de tekst begrijpelijker wordt. Deze lijst kun je hier downloaden CBG-MEB Lijst met patientvriendelijke termen Bijsluiter
Ook kan, om de therapietrouw te verhogen, soms bijvoorbeeld het aantal innamemomenten worden verminderd of kun je gebruik maken van hulpmiddelen.

Hulpmiddelen

Er zijn verschillende hulpmiddelen die kunnen helpen bij het (op tijd) innemen van je medicijnen:
wekker: je kunt de wekker laten afgaan op de tijden, dat je je medicijnen moet innemen.
pillendoos: je kunt een pillendoos gebruiken om je medicijnen te sorteren. Er zijn pillendozen, waarin je je pillen kunt opslaan voor 7 dagen (1 week) en met verdeling in ochtend, middag en avond. Sommige pillendozen hebben een alarm, dat je helpt de medicijnen op tijd in te nemen en ze niet te vergeten.
medicatie-app: met een medicatie-app kun je overzicht houden op welke medicijnen je hebt, maar ook wanneer je welk medicijn in moet nemen. De meeste medicatie-apps kunnen je een herinnering sturen, dat het tijd is voor je medicijn. Kijk voor geschikte apps op: https://www.digitalezorggids.nl/zorg-apps/medicijngebruik/
medicijndispenser met medicijnrol: op het moment dat je je medicijnen moet innemen, geeft de dispenser een geluids- en lichtsignaal, biedt je een zakje met medicijnen aan in de goede samenstelling en dosering en maakt het zakje open. Deze dispenser is vooral bedoeld voor mensen, die alleen wonen en die niet meer goed in staat zijn om de juiste medicijnen op het juiste moment in te nemen. Lees meer op https://www.hulpmiddelenwijzer.nl/hulpmiddelen/medicijndispensers
medicijnrol: apotheken leveren medicijnen steeds vaker uit in medicijnrollen. Een medicijnrol is een rol met een rij aan elkaar zittende zakjes met pillen en tabletten in de goede samenstelling en dosering. Je voorkomt dat je een dubbele dosis medicijnen neemt, een inname overslaat of je medicijn te vroeg inneemt. Voor ieder innamemoment van de dag heeft de medicijnrol een apart zakje met je pillen en tabletten.
Je kunt zo overzicht houden over je medicijnen en je hebt op het zakje precies staan wat je moet weten: je naam; de naam van je medicijn; een omschrijving van het uiterlijk van de verschillende medicijnen in het zakje; de datum; en het innametijdstip van je medicijn. Je scheurt een zakje af op het moment van innemen. Niet alle medicijnen kunnen in een medicijnrol geleverd worden. Zetpillen, zalven en inhalatiemedicijnen passen er bijvoorbeeld niet in. Ook een medicijn dat je maar af en toe neemt of een inhalator kunnen niet in een medicijnrol. Medicijnrollen passen in een dispenser. Lees meer op https://www.hulpmiddelenwijzer.nl/hulpmiddelen/medicijnrollen

De rol van de apotheek 

• De apotheek houdt bij welke medicijnen je allemaal gebruikt en of deze gelijktijdig kunnen worden gebruikt. Zorg dat de apotheek daarom altijd weet welke zelfzorgmedicijnen of vrij verkrijgbare medicijnen je ook nog gebruikt naast de medicijnen, die zijn voorgeschreven door je dokter.
• Vraag de apotheek om uitleg over de werking van het medicijn. Zo kan de apotheek bij de eerste uitgifte van een medicijn, behalve de standaarduitleg, ook extra informatie meegeven over het gebruik ervan.
• De apotheek kan je toegang geven tot digitale bijsluiters: duidelijke filmpjes over hoe je een medicijn op een goede manier gebruikt. Voorbeeld is: https://www.kijksluiter.nl

Voorkomen van extra zorgkosten

Het verbeteren van therapietrouw is niet alleen belangrijk voor jezelf en je gezondheid. Het heeft ook een groot voordeel voor onze maatschappij.
Door vergrijzing van de bevolking slikken we steeds meer medicijnen. Jaarlijks worden duizenden mensen in het ziekenhuis opgenomen door verkeerd gebruik van medicijnen. Als je je medicijnen op de juiste manier inneemt, neemt het aantal ziekenhuisopnamen af. Therapietrouw speelt een grote rol in het voorkomen hiervan en ook de zorgkosten worden dan minder door daling van het aantal ziekenhuisopnamen.
Het verbeteren van de therapietrouw kan dus uiteindelijk helpen om te voorkomen, dat onze zorg in de toekomst vastloopt.

Help mee