Medicijn – bijwerking bij gebruik

Wat is een bijwerking bij een medicijn? 

Je slikt een medicijn om beter te worden of je ziekte onder controle te houden. Maar soms krijg je door het slikken van een medicijn een nieuwe klacht.
Deze nieuwe klacht, die ontstaat door het slikken van een medicijn, noemen we een bijwerking.

Als je een medicijn voorgeschreven krijgt door de dokter of deze zelf koopt bij de drogist, dan kun je door het gebruik van dit medicijn last van een bijwerking krijgen. Of je last krijgt van een bijwerking is nooit te voorspellen. Ieder lichaam reageert anders, dus hoe je lichaam op een bepaald medicijn reageert, is daarom moeilijk te zeggen. De werkzame stoffen van een medicijn verspreiden zich door je lichaam of werken in op de plaats, waar je het smeert op je huid. Dan kun je last van een bijwerking krijgen, bijvoorbeeld huiduitslag bij gebruik van een medicijn tegen hoge bloeddruk of verhoging van je hartritme bij gebruik van astmamedicatie.

Om bijwerkingen zoveel mogelijk te voorkomen, moet de apotheek daarom van jou ook weten welke vrij verkrijgbare medicijnen, zelfzorgmedicijnen of kruidenproducten je allemaal zelf al gebruikt. Door het gebruik ervan kun je ook last van bijwerkingen krijgen.

Bij gelijktijdig gebruik van medicijnen of van medicijnen en voeding kan er ook een wisselwerking als bijwerking ontstaan. Dan gaat het om de reactie van de stoffen in een medicijn op de werking van de stoffen in een ander medicijn of de interactie tussen een medicijn en bepaalde voedingsstoffen.

Veel voorkomende bijwerkingen

Veel voorkomende bijwerkingen zijn bijvoorbeeld:
• Bijwerking: allergische reactie en overgevoeligheid
Bij een allergische reactie en overgevoeligheid heb je jeukende bultjes, uitslag op je lichaam of een zwelling in je gezicht. Je kunt dan overgevoelig of allergisch zijn voor een bepaalde stof in een medicijn. Een allergische reactie kun je krijgen als je het medicijn voor de eerste keer gebruikt, maar ook bij langer gebruik van het medicijn. Vertel altijd aan je dokter of apotheek of je overgevoelig bent voor een bepaalde stof in een medicijn.
• Bijwerking: hoofdpijn en duizeligheid
Bij het gebruik van bepaalde medicijnen kun je last van hoofdpijn en/of duizeligheid krijgen. Vertel dit aan je dokter of apotheek, zeker als je klachten ernstig zijn of langer aanhouden.
• Bijwerking: maag- en darmklachten
Maag- en darmklachten kun je vaak voorkomen door een medicijn tijdens of vlak ná de maaltijd in te nemen. De snelheid van de medicijnopname is dan wel langzamer, want voedsel vertraagt de opname van een medicijn. Dat is niet erg, want het gaat uiteindelijk om een gelijkmatige concentratie van het medicijn in je bloed. Veel medicijnen kunnen maagklachten veroorzaken, zelfs al gebruik je een maagbeschermer. Als ze blijven of erger worden, vertel dit dan aan je dokter of apotheek.
Maar soms moet een medicijn in de ochtend op een lege (nuchtere) maag worden ingenomen. Of gedurende de dag op een bepaalde tijd vóór de maaltijd. Medicijnen moeten dan op een lege maag ingenomen worden, als dat op het etiket op het medicijndoosje of in de bijsluiter is vermeld. Je kunt dan last krijgen van maagpijn, misselijkheid, buikpijn of diarree. Is je lichaam eenmaal gewend aan het medicijn, dan verminderen of verdwijnen de klachten vaak. Als ze blijven of erger worden, vertel dit dan aan je dokter of apotheek.
• Bijwerking: gewenning en verslaving
Als je lichaam went aan een medicijn, dat je voor langere tijd moet gebruiken, dan kun je een steeds hogere dosis van het medicijn nodig hebben. Je kunt dan lichamelijk en/of geestelijk verslaafd raken. Het gaat hier om sterke pijnstillers, slaapmiddelen en kalmerende middelen. Vertel je dokter of apotheek als je merkt dat je verslaafd raakt en wilt gaan stoppen. Zij kunnen je helpen met het afbouwen van het medicijn.
• Bijwerking: wisselwerking tussen medicijnen
Bij een wisselwerking tussen verschillende soorten medicijnen kan een medicijn minder goed opgenomen worden in je lichaam. Het medicijn verzwakt of versterkt daarbij de werking van een ander medicijn. Hierdoor kunnen er bijwerkingen ontstaan of is de werking van het medicijn minder effectief.
Medicijnen beïnvloeden elkaars werking, omdat:
• sommige werkzame stoffen in medicijnen niet gecombineerd kunnen worden met werkzame stoffen in bepaalde andere medicijnen, bijvoorbeeld omdat ze elkaar juist gaan versterken, zodat de dosis in je lichaam te hoog wordt.
• ze de opname van de werkzame stof in je lichaam of het verwijderen van de werkzame stof uit je lichaam vertragen en/of verlagen of juist versnellen en/of verhogen, wat al snel tot een bijwerking kan leiden.
• ze de opslag van de werkzame stof in je lichaamsweefsels beïnvloeden. De werkzame stof in het ene medicijn verdringt de werkzame stof in het andere medicijn uit bijvoorbeeld je vetweefsel, waardoor de concentratie van dat ene medicijn in je bloed toeneemt (kans op overdosering).

Gebruik nóóit de medicijnen van iemand anders. Je krijgt medicijnen voorgeschreven voor jouw lichamelijke klachten en problemen. De medicijnen, die worden voorgeschreven aan iemand anders, sluiten dus niet (goed) aan op je medische klachten.

Risicogroepen 

Er zijn drie groepen met extra risico op het krijgen van een bijwerking bij medicijnen:
kinderen
Bij medicijngebruik door kinderen zijn er voorwaarden om een bijwerking te voorkomen of te verminderen:
– de dosering van het medicijn wordt aangepast aan hun leeftijd of hun lichaamsgewicht.
– bepaalde medicijnen mogen pas gegeven worden vanaf een bepaalde leeftijd.
– er moet aangetoond zijn, dat de medicijnen veilig voor kinderen zijn.
vrouwen: die zwanger willen worden of zwangere vrouwen of vrouwen, die borstvoeding geven
Bepaalde medicijnen kunnen invloed hebben op je vruchtbaarheid of schadelijk zijn voor je ongeboren kind. Met sommige medicijnen moet je maanden voor je zwanger wordt stoppen. De werking van deze medicijnen kan tot 2 jaar, nadat je deze medicijnen voor het laatst gebruikt hebt, duren. Je moet je dokter daarom op tijd vertellen, dat je zwanger wilt worden. Je kunt je medicijnen dan eerst veilig afbouwen. Lees meer op https://reumazorgnederland.nl/zwangerschap-voor-je-zwanger-wordt/
Ben je al zwanger en gebruik je bepaalde soorten medicijnen, dan kunnen deze medicijnen mogelijk niet goed zijn voor de ontwikkeling van je ongeboren kind. Het kan nodig zijn dat je reuma ook vóór en tijdens de zwangerschap met medicijnen wordt behandeld om je ziekte onder controle te houden. Maar niet alle medicijnen zijn hier geschikt voor. Je dokter en je apotheek kunnen je hierover meer vertellen. Lees meer op https://reumazorgnederland.nl/zwangerschap-tijdens-je-zwangerschap/
Als je een medicijn gebruikt, dan worden de werkzame stoffen van het medicijn door je gehele lichaam verspreid. Het medicijn komt dus ook in de moedermelk terecht. Je baby kan daardoor het medicijn via de borstvoeding binnenkrijgen en dit kan mogelijk slecht zijn voor je baby. Overleg altijd met je dokter en apotheek over de medicijnen, die je gebruikt. Lees meer op https://reumazorgnederland.nl/zwangerschap-na-de-bevalling/
oudere mensen
Als je ouder wordt, dan verandert je lichaam en ook de reactie van je lichaam op een medicijn. Dat komt, omdat bijvoorbeeld je nieren en je lever minder goed kunnen gaan werken. Hierdoor kunnen de werkzame stoffen van een medicijn langer in je lichaam blijven. De werking en bijwerking van een medicijn worden dan sterker en dat geeft problemen met je nieren en je lever.
Je nieren verwijderen afvalstoffen en zuiveren je bloed. Ze zorgen voor genoeg vocht en zout in je lichaam. De nieren regelen je bloeddruk en maken hormonen aan die zorgen voor voldoende rode bloedcellen. Werken je nieren niet goed meer? Dan vergiftigt je lichaam langzaam. Dat komt door de ophoping van steeds meer afvalstoffen.
Je lever heeft veel taken en één belangrijke ervan is het ontgiften en reinigen van je lichaam. Dagelijks komen er veel schadelijke stoffen in je lichaam terecht, bijvoorbeeld door het gebruik van medicijnen. Je lever kan deze schadelijke stoffen onschadelijk maken en vervolgens afvoeren via de ontlasting of urine. Werkt je lever niet goed meer? Dan hopen de stoffen van medicijnen zich op in je lichaam.

Waar kun je de bijwerking van een medicijn melden?

Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb
Als je een bijwerking van een medicijn of vaccin krijgt, dan kun je dat melden bij het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb. Hieronder vallen ook bijwerkingen van vaccins en medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding. Met je melding draag je bij aan de veiligheid van medicijnen en vaccins. Het bijwerkingencentrum Lareb verzamelt, registreert en analyseert elke binnengekomen melding van een bijwerking. Ernstige bijwerkingen worden doorgegeven aan het CBG-MEB.
Contactgegevens Lareb: T. (073) 64 69 700, E. [email protected], W. Lareb en meldformulier https://meldformulier.lareb.nl/Forms/reportform?id=dd55f636%2D8904%2D46cd%2D9344%2D49cbf96d7a5c

College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG-MEB)
Op basis van de meldingen van het Lareb wordt alle beschikbare informatie over de vermoedelijke bijwerking van een medicijn beoordeeld. Komt de bijwerking daadwerkelijk door het medicijn, hoort de klacht bij de ziekte of komt de klacht mogelijk door verkeerd gebruik van het medicijn? Er wordt ook gekeken naar meldingen uit andere landen, vervolgstudies naar het medicijn, wetenschappelijke literatuur en vragen aan de maker (fabrikant) van het medicijn. Komt de bijwerking inderdaad door het medicijn? Dan kan besloten worden om: de bijsluiter aan te passen; een recept voor het medicijn verplicht te stellen; een waarschuwing over de bijwerking(en) te sturen naar de dokters en apotheken; of om het medicijn niet meer te verkopen.
Lees meer op https://www.cbg-meb.nl/onderwerpen/medicijninformatie-bijwerkingen-melden

Meldpunt Medicijnen
Het Meldpunt Medicijnen is een initiatief van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM). Het is een website, waar je als medicijngebruiker je (positieve en negatieve) ervaringen met medicijnen (anoniem) kunt delen en ervaringen van anderen kunt inzien. Het belangrijkste doel is om je als medicijngebruiker inzicht te geven in je medicijngebruik. Een bijwerking wordt sneller herkend en medicijngebruikers geven elkaar tips. Meer inzicht helpt bij de juiste keuze voor een bepaald medicijn.
W. https://www.meldpuntmedicijnen.nl/

Help mee