Leefstijl – plantaardige voeding ‘Plants for joints’

Wat is Plants for Joints?
Plants for Joints is een onderzoek vanuit Reade revalidatie/reumatologie naar het effect van een leefstijlprogramma op de gezondheid van mensen met reuma en artrose. De meest voorkomende chronische aandoeningen, zoals artrose, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten, maar ook reuma (in het algemeen) worden in verband gebracht met een bepaalde leefstijl. Een leefstijl met een voedingspatroon, dat rijk is aan dierlijke producten, suiker en bewerkte voeding, te weinig beweging, stress en roken. Gewrichtsaandoeningen staan niet zo scherp op het netvlies, omdat zij op het oog niet meteen dodelijk zijn.
Uit ervaring is gebleken, dat de kwaliteit van leven sterk daalt als gevolg van ernstige pijn in de gewrichten. Naast medicijnen, fysiotherapie, psychotherapie en chirurgie is het belangrijk, dat je als patiënt leert om goed voor jezelf te zorgen. Zelf de regie hebben, blijkt effectief voor de gezondheid te zijn.
Reade probeert met het onderzoek ‘Plants for Joints’ een gezond leefstijlprogramma te ontwikkelen, gericht op de oorzaak van de ziekten.

Wat is een gezond plantaardig voedingspatroon?
Een plantaardig voedingspatroon bestaat alleen uit planten. Alle dierlijke voedingsmiddelen worden uitgesloten.
Een gezond en plantaardig voedingspatroon bestaat uit groenten en fruit, volkoren granen, zoals haver, rijst, volkoren tarwe (in brood of muesli), quinoa en boekweit, peulvruchten voor eiwitten zoals linzen, kikkererwten en verschillende soorten bonen en gezonde vetten uit noten, pitten en zaden en goede olie, zoals olijfolie.
Het is ook belangrijk om voldoende te drinken.
Daarnaast heb je zonlicht nodig om vitamine D te kunnen aanmaken. Bij een volledig plantaardig voedingspatroon is extra vitamine D en vitamine B12 als supplement noodzakelijk. Die voedingsstoffen vind je namelijk vooral in dierlijke producten.

Vocht
Je hebt dagelijks best veel vocht nodig. Dit is zeker het geval als je meer vezels gaat eten. Dit gebeurt automatisch bij een plantaardig eetpatroon. Vezels zitten namelijk alleen in plantaardige voedingsmiddelen en niet in dierlijke producten.
Water, thee en koffie (zonder suiker en koemelk), zijn de beste keuzes, maar denk ook eens aan water met munt en citroen of aardbei en frambozen of Spa Rood of Spa Fusion.
Kies dus liever geen frisdranken, vruchtensapjes en andere dranken waar suiker aan is toegevoegd. Dit is slecht voor je tanden én je darmen.

Groente en fruit
Meer groenten is altijd beter en fruit in hele vorm in plaats van uit een sapje is de beste keuze. Dit zit verpakt in vezels en zit boordevol vitamines en mineralen. Die verdwijnen voor een deel als je fruit uitperst.
Streef ernaar om bij elke hoofdmaaltijd groenten en/of fruit te eten en kies, bij trek tussendoor, altijd voor groenten of fruit, voordat je een koekje pakt.

Peulvruchten
Hieronder vallen alle soorten bonen, linzen en kikkererwten. Peulvruchten zijn een goede bron van eiwit en vervanger voor vlees, vis of ei bij het avondeten. Daarnaast zitten er ook veel vezels, B-vitamines, ijzer en zink in.

Hoe zit dat met vleesvervangers?
Vleesvervangers zijn vaak gemaakt van peulvruchten of granen. Ze zijn niet noodzakelijk om te eten binnen een plantaardig eetpatroon, maar het kan wel eens makkelijk zijn om het soms te gebruiken. Het Voedingscentrum heeft criteria opgesteld, waaraan een relatief goede vleesvervanger zou moeten voldoen, namelijk:
√ Eiwit (meer dan 20% van de energie), en
√ IJzer (meer dan 0.8 milligram per 100 gram), en
√ Vitamine B1 (meer dan 0.06 milligram per 100 gram), en/of
√ Vitamine B12 (0.24 microgram per 100 gram).

Soja
Dit is een peulvrucht waar sojayoghurt en – melk van gemaakt wordt, maar ook tofu, tempeh en sommige vleesvervangers. Het is een complete eiwitbron en uitermate geschikt voor dagelijks gebruik, omdat het heel veelzijdig is. Sojamelk en -yoghurt zijn de beste vervangers voor zuivel van koeien.

Volkoren granen
Dit zijn complexe koolhydraten (vezels), die je nodig hebt voor energie. Daarnaast zijn de vezels een voedingsbron voor je goede darmbacteriën. Door de bacteriën in je darm goed te eten te geven, verlaag je de kans op hart- en vaatziektes, diabetes type 2 en zelfs verschillende vormen van kanker.
Wit brood, witte rijst en gewone pasta zijn snelle koolhydraten en leveren je lichaam weinig voedingsstoffen en zorgen juist voor een verhoogde kans op bepaalde aandoeningen. Kies dus altijd volkoren!

Vetten
Noten, pitten, zaden, olijven en avocado zijn prachtige bronnen van gezonde vetten. Geef de voorkeur aan deze producten en pas op met het gebruik van olie. Olie is namelijk puur vet en levert vaak veel kilocalorieën en weinig verzadiging en voedingsstoffen.

Kortom: wil je op een gezonde en volwaardige manier plantaardig eten, neem je voedingspatroon eens onder de loep en begin bij meer groenten en fruit en het verminderen van vlees. Vraag altijd hulp aan een (gespecialiseerde) diëtist om je te ondersteunen in jouw situatie.

In de figuur hierboven zie je de plantaardige voedingspiramide.
Een soort ‘Schijf van 5’, maar dan volledig plantaardig.
Bron: Lisa Steltenpool – De Plantaardige Voedselpiramide – De Vegarevolutie. 

Deelnemers
De deelnemers aan het leefstijlprogramma doen:
• volwaardig en plantaardig eten.
• meer ontspannen en beter slapen.
• meer bewegen.
Onder begeleiding van een diëtist, slaapcoach, beweegcoach én ontspancoach gaan de deelnemers gedurende 4 maanden aan de slag met veranderingen in hun leefstijl, door middel van 10 (online) groepsbijeenkomsten. Elke groepsbijeenkomst heeft een ander thema, waaronder plantaardige voeding, mindfulness/ontspanning, beweging en slaap.

Extra informatie Reade
De komende maanden starten er nog enkele groepen, waarvoor alleen nog patiënten met een verhoogd risico op reuma of knie/heup artrose in combinatie met het metabool syndroom gezocht worden. Meer informatie lees je op: https://www.reade.nl/plantsforjoints

Heb je jicht? Dan kun je misschien meedoen aan een vergelijkbaar onderzoek, waarbij wij het effect nagaan van individuele begeleiding door een diëtist. Mocht je daarin interesse hebben, stuur dan een e-mail naar [email protected]

Val je niet binnen de doelgroep, maar wil je wel met een plantaardig eetpatroon aan de slag? Vraag dan een verwijzing naar een diëtiste, die kan vertellen over een plantaardig dieet.

Help mee